Senior.pl - aktywni w każdym wieku

Strona główna Grupy pl.sci.psychologia Sieci semantyczne

Grupy

Szukaj w grupach

 

Sieci semantyczne

Ilość wypowiedzi w tym wątku: 1


« poprzedni wątek następny wątek »


1. Data: 2004-03-09 11:35:27

Temat: Sieci semantyczne
Od: "Droid" <m...@p...onet.pl> szukaj wiadomości tego autora

Witam.

Sieci semantyczne to termin używany zarówno w informatyce, jak i w
psychologii. Interesuje mnie psychologiczna strona tego tematu: czy
faktycznie są one używane przy wyjaśnianiu zachowań, jeśli tak to jak. Za
wszelkie informacje i wskazówki co do tego, gdzie mógłbym się więcej
dowiedzieć, będę bardzo wdzięczny.

Pozdrawiam

--
Droid

--
Wysłano z serwisu OnetNiusy: http://niusy.onet.pl

› Pokaż wiadomość z nagłówkami


1. Data: 2004-03-09 19:38:36

Temat: Re: Sieci semantyczne
Od: "vonBraun" <i...@s...pl> szukaj wiadomości tego autora

Droid:
7...@n...onet.pl
pisał:
> Sieci semantyczne to termin używany zarówno w informatyce, jak i w
> psychologii. Interesuje mnie psychologiczna strona tego tematu: czy
> faktycznie są one używane przy wyjaśnianiu zachowań, jeśli tak to jak. Za
> wszelkie informacje i wskazówki co do tego, gdzie mógłbym się więcej
> dowiedzieć, będę bardzo wdzięczny.

Zadałeś temat na wykład, więc trudno tak od razu odpowiedzeć :-)
Zaczekasz?

pozdrawiam
vonBraun


--
Wysłano z serwisu OnetNiusy: http://niusy.onet.pl

› Pokaż wiadomość z nagłówkami


1. Data: 2004-03-09 21:38:18

Temat: Re: Sieci semantyczne
Od: "vonBraun" <i...@s...pl> szukaj wiadomości tego autora

Droid
news:7425.0000050d.404dabfe@newsgate.onet.pl
>Interesuje mnie psychologiczna strona tego tematu: czy
>faktycznie są one używane przy wyjaśnianiu zachowań, jeśli tak to jak

Koncepcja sieci semantycznych używana jest
w psychologii dla wyjaśnienia procesów
przeszukiwania pamięci, procesów wydobycia
materiału z pamięci, podejmowania decyzji
oraz dla wyjaśnienia szeregu stanów
patologicznych jak problemy w aktualizacji
nazw u osób z afazją (takie zaburzenia programowania
mowy po uszkodzeniach mózgu), zaburzenia pamięci
semantycznej (np. w otępieniu), zaburzenia
reprezentacji pojęć po uszkodzeniach OUN.

Najczęstsze metody badania:
(1) wolne skojarzenia, typu "owoc - ......"
(odp. np. jabłko)
(2) badania czasu reakcji typu "kanarek ma skrzydła?
(szybko zdecyduj TAK/NIE), "kanarek ma serce" TAK/NIE?
(Nawiasem mówiąc zwykle mniej czasu zajmuje
nam decyzja czy ma skrzydła, niż czy ma
serce &#8211; choć dla przeżycia kanarka serce
ma większe znaczenie)
w ramach tego można badać np. przynależność
do określonej kategorii "kanarek-ssak" TAK/NIE?,
podejmować decyzje leksykalne np.:
czy jest słowem "kanurka" czy "kanarek"
(3) można próbować definiować rzadkie słowo
np.: "Właściwy dzieciom, wiążący się z dziecięcym
sposobem myślenia i reagowania" i czekać na
to co badani mają na końcu języka sprawdzając
co pojawia im się po drodze: np. hmm... młodzieńczy,
dziecięcy, aha... infantylny!
(4) można analizować błędy osób z uszkodzeniem mózgu
niektórym gdy mylą słowa
łatwiej zamiast "kiełbasa" powiedzieć np.: "mięso"
niż np. "cegła"


Na podstawie takich badań można wnioskować o
bliskości vs. oddaleniu od siebie
poszczególnych elementów sieci semantycznej.
Można też np. stwierdzić, że z pojęciami
wiążą się cechy, które dla lepszej
"kompresji" danych przypisane są
tylko niektórym (to czy "pies szczeka"
możemy stwierdzić szybciej niż to czy "pies pije")
W tym ostatnim wypadku przeskakujemy o kategorie
wyżej aby sprawdzić cechy zwierząt tak "w ogóle"
co trwa.
A więc np:

zwierzęta-> jedzą, piją
/ \
ptaki-latają ssaki
/ \
kanarek->śpiewa pies->szczeka



W sumie okazało się, że badanych
ludzi organizacja nie
odpowiadała jakieś naukowo uzasadnionej
hierarchii, w której na szczycie są pojęcia
najogólniejsze a na dole najbardziej specyficzne
(łatwiej zdecydować, że pies to zwierzę
niż że pies to ssak, choć "teoretycznie"
ssak powinien być bliżej w sieci pojęć)

Gdy okazało się, że takie modele
są niewystarczające, rozwinięto je później
w modele sieci semantycznych osnutych na
tle zdarzeń, zawierających nie tylko wiedzę
pojęciową ale też praktyczną.

np.:
po deszczu
|
rosną
|
las->grzyby->prawdziwki
| |
drzewa zbierać -> jesienią
|
koszyk

(tak jakoś)

Wzrosło też bogactwo relacji
łączących węzły sieci
relacje te nie są już tylko
związane z nadrzędnością/podrzędnością
pojęć czy przypisaniem pojęciom cech.
Mogą być to np. relacje przyczynowo
skutkowe i wiele innych.

To oczywiście tylko przykłady
takich pomysłów na wyjaśnianie
działania sieci sem. jest mnóstwo.

Ciekawym odkryciem neuropsychologów
było stwierdzenie, że uszkodzenie
mózgu może bardziej uszkadzać reprezentacje
znaczeniowe mające jakąś wspólną cechę.
Wiedza o mózgowej organizacji mowy
wnosi coś więcej ponad
dane osiągnięte na ludziach zdrowych.

Przykładowo, pacjentka wykazuje
anomię barw (niemożność użycia nazwy
koloru - jakie zazwyczaj bywa niebo?)
Przy zachowanej możliwości dobierania barw
do siebie. Co więcej po wycofaniu
ostrych objawów anomii barw, pozostaje jakiś
czas śladowy objaw polegający na tym, że
myli nazwy niektórych kwiatów i warzyw
-bo dla wielu ludzi cechą dystynktywną
różnicującą pietruszkę i marchewkę jest kolor
(a nie np. smak;-)
Uszkodzenie mózgu obejmowało obszary lewej
półkuli zajmujące się przetwarzaniem
danych wizualnych ! (oszczędzało to samo
w półkuli prawej - zwykle nie zajmującej
się mową).

Zaburzenia nazywania mogą być zresztą większe
w obrębie jednych kategorii niż innych
(np ożywione vs. nieożywione)

Zaburzenia pamięci semantycznej mogą być
względnie niezależne od zaburzeń pamięci
epizodycznej. Widziałem osobę
z otępieniem, która pamiętając
z dnia na dzień co robią jej wnuki
i pilnując ich spraw straciła
jednocześnie wiedzę o gotowaniu
(wcześniej znałą na pamięć setki przepisów i była
"miejscowym" konsultantem kulinarnym)
zaburzeniu towarzyszyły trudności w nazywaniu.

Czytałem z kolei opis dziewczynki
która nie zapamiętywała danych
"autobiograficznych" z lekcji a uczyła się
semantycznie - odtwarzała materiał z
poprzednich lekcji nie wiedząc kiedy i
jak się ich nauczyła.

Możliwe więc, że system pamięci
semantycznej i epizodycznej nie są
w mózgu reprezentowane przez dokładnie
te same struktury.

Choć się akurat tym specjalnie nie interesuję
słyszałem, że modelowanie sieci semantycznych
i "uszkadzanie" ich może być przedatne
dla tworzenia modeli terapii
pacjentów z zaburzeniami mowy.

Może tędy droga do ciekawych praktycznych
zastosowań modeli informatycznych?

/chyba wystarczy już tego pisania/

pozdrawiam
vonBraun

--
Wysłano z serwisu OnetNiusy: http://niusy.onet.pl

› Pokaż wiadomość z nagłówkami


1. Data: 2004-03-09 22:42:12

Temat: Re: Sieci semantyczne
Od: elgar <e...@b...pl> szukaj wiadomości tego autora

On 9 Mar 2004 22:38:18 +0100, vonBraun wrote in
<7...@n...onet.pl>:
[...]
> W sumie okazało się, że badanych
> ludzi organizacja nie
> odpowiadała jakieś naukowo uzasadnionej
> hierarchii, w której na szczycie są pojęcia
> najogólniejsze a na dole najbardziej specyficzne
> (łatwiej zdecydować, że pies to zwierzę
> niż że pies to ssak, choć "teoretycznie"
> ssak powinien być bliżej w sieci pojęć)

Struktury pojęciowe są subiektywnym owocem codziennego doświadczenia, w
odróżnieniu od struktur tworzonych na potrzeby nauki.

[...]
> Wzrosło też bogactwo relacji
> łączących węzły sieci
> relacje te nie są już tylko
> związane z nadrzędnością/podrzędnością
> pojęć czy przypisaniem pojęciom cech.
> Mogą być to np. relacje przyczynowo
> skutkowe i wiele innych.

AFAIK np. metonimia, metafora, podobieństwo rodzinne

[...]
> Choć się akurat tym specjalnie nie interesuję
> słyszałem, że modelowanie sieci semantycznych
> i "uszkadzanie" ich może być przedatne
> dla tworzenia modeli terapii
> pacjentów z zaburzeniami mowy.

jest, logopedzi żywo się interesują

elgar

› Pokaż wiadomość z nagłówkami


1. Data: 2004-03-09 23:09:23

Temat: Re: Sieci semantyczne
Od: "vonBraun" <i...@s...pl> szukaj wiadomości tego autora

Elgar
news:1uifzo50wlpo2.9pp7bn2xzriv$.dlg@40tude.net
odpisała:

> > dla tworzenia modeli terapii
> > pacjentów z zaburzeniami mowy.
>
> jest, logopedzi żywo się interesują
>
> elgar

Jakieś szczegóły lub namiary?

(bo akurat ci których znam to
interesują się hmm... czym innym)

pozdrawiam
vonBraun

--
Wysłano z serwisu OnetNiusy: http://niusy.onet.pl

› Pokaż wiadomość z nagłówkami


1. Data: 2004-03-09 23:32:47

Temat: Re: Sieci semantyczne
Od: elgar <e...@b...pl> szukaj wiadomości tego autora

On 10 Mar 2004 00:09:23 +0100, vonBraun wrote in
<7...@n...onet.pl>:
[...]
> Jakieś szczegóły lub namiary?
>
> (bo akurat ci których znam to
> interesują się hmm... czym innym)
>
> pozdrawiam
> vonBraun

poszło na priv

elgar

› Pokaż wiadomość z nagłówkami


1. Data: 2004-03-10 08:32:58

Temat: Re: Sieci semantyczne
Od: "enni" <e...@g...pl> szukaj wiadomości tego autora


Użytkownik "elgar" <e...@b...pl> napisał w wiadomości
news:1uifzo50wlpo2.9pp7bn2xzriv$.dlg@40tude.net...
> On 9 Mar 2004 22:38:18 +0100, vonBraun wrote in
> <7...@n...onet.pl>:
> [...]
> > W sumie okazało się, że badanych
> > ludzi organizacja nie
> > odpowiadała jakieś naukowo uzasadnionej
> > hierarchii, w której na szczycie są pojęcia
> > najogólniejsze a na dole najbardziej specyficzne
> > (łatwiej zdecydować, że pies to zwierzę
> > niż że pies to ssak, choć "teoretycznie"
> > ssak powinien być bliżej w sieci pojęć)


>Na podstawie takich badań można wnioskować o
>bliskości vs. oddaleniu od siebie
>poszczególnych elementów sieci semantycznej.
>Można też np. stwierdzić, że z pojęciami
>wiążą się cechy, które dla lepszej
>"kompresji" danych przypisane są
>tylko niektórym (to czy "pies szczeka"
>możemy stwierdzić szybciej niż to czy "pies pije")
>W tym ostatnim wypadku przeskakujemy o kategorie
>wyżej aby sprawdzić cechy zwierząt tak "w ogóle"
>co trwa.
>A więc np:

zwierzęta-> jedzą, piją
/ \
ptaki-latają ssaki
/ \
kanarek->śpiewa pies->szczeka



>W sumie okazało się, że badanych
>ludzi organizacja nie
odpowiadała jakieś naukowo uzasadnionej
>hierarchii, w której na szczycie są pojęcia
najogólniejsze a na dole najbardziej specyficzne
>(łatwiej zdecydować, że pies to zwierzę
>niż że pies to ssak, choć "teoretycznie"
ssak powinien być bliżej w sieci pojęć)
vonBraun

>Struktury pojęciowe są subiektywnym owocem codziennego >doświadczenia, w
> odróżnieniu od struktur tworzonych na potrzeby nauki.

Wtrącę się. Oczywiście, jeżeli metoda ma znaczenie, a wydaje mi się, że ma,
można próbować zastępować na przykład dwuelementowe pole wyboru
trójelementowym, jak rozumiem na dalszym etapie.
I nawiążę do tego, co pisze elgar, nie mogę jechać metrem tam, gdzie go nie
ma, co także z punktu widzenia języka oznacza, że obiektywna najbliższa
rzeczywistość wyznacza pole myślenia.
Inny zakres, ten sam wyraz w różnych połączeniach przestaje być tym samym
wyrazem. Pies biega, człowiek biega. Człowiek mówi, ale już pies szczeka.
Biegnie pasuje do psa i do człowieka, mówi pasuje do człowieka, a nie pasuje
do psa. Szczeka pasuje do psa i do człowieka, lecz nie jest to samo
znaczącym (mówiącym) słowem, co biegnie. Chociaż i z biegnie kojarzy się
pewna różnica, człowiek ma dwie nogi, pies cztery (łapy), koń galopuje, choć
ma również cztery nogi. Człowiek i pies nie galopuje itd.
Czyli obraz sieci widziany jako:
przyciąganie się i odpychanie, gra sił, inaczej cechy wspólne i różnice,
wartość różnic i cech wspólnych.
Idźmy dalej, czym dysponujemy w polu przyrządów do pisania? Ołówkiem,
piórem, długopisem, kredą, maszyną do pisania, komputerem, flamastrem, czym
jeszcze? I na przykład ołówek ma rysik zamiast stalówki, pióro ma atrament
itd.
Zmiana jednego elementu powoduje, że zmieniaja się całe sieci tych
elementów.

Mam nadzieję, że się przyda ;-)


> elgar

enni

› Pokaż wiadomość z nagłówkami


 

strony : [ 1 ]


« poprzedni wątek następny wątek »


Wyszukiwanie zaawansowane »

Starsze wątki

nieśmiałość
poważna sprawa - c.d.
niezła psychoterapia bezpłatna
[info] Psychowibracje w kinie
Bi

zobacz wszyskie »

Najnowsze wątki

Zbrodniarz
Coraz większe problemy z buractwem.
Taaaaak, Polacy WIERZĄ w uczciwość wyborów!
Metafizyczna Patologia
CAŁA PRAWDA o żarówkach energooszczędnych!

zobacz wszyskie »

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.   X